สมาทานศีลเพื่อการชุมนุมอย่างสันติ ข้าพเจ้าทั้งหลายได้มาร่วมกันในที่นี้ด้วยความมุ่งหมายที่จะรักษาธรรมะ คือความถูกต้องดีงามให้เป็นหลักของแผ่นดิน ดังนั้นจึงขอสมาทานเอาธรรมะเป็นข้อปฏิบัติในการชุมนุมดังต่อไปนี้ • ข้าพเจ้าจะไม่ใช้กำลังทำร้ายผู้ใด • ข้าพเจ้าจะไม่ทำลายหรือล่วงละเมิดทรัพย์สินของผู้อื่นตลอดจนสมบัติสาธารณะ • ข้าพเจ้าจะกล่าวแต่ความจริง ไม่ใช้ถ้อยคำที่หยาบคายหรือยั่วยุให้เกิดความรุนแรง • ข้าพเจ้าจะรักษาสติให้มั่นคง อดทนต่อการยั่วยุ และไม่ใช้ความรุนแรงตอบโต้ • ข้าพเจ้าจะเคารพในศักดิ์ศรีและความเป็นมนุษย์ของทุกคน รวมทั้งผู้ที่เห็นต่างจากข้าพเจ้า นัตถิเม สะระณัง อัญญัง ที่พึ่งอย่างอื่นของข้าพเจ้าไม่มี พุทโธ เม สะระณัง วะรัง พระพุทธเจ้าเป็นที่พึ่งอันประเสริฐของข้าพเจ้า เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ โสตถิเม โหตุสัพพะทา ขอความสวัสดีจงมีแก่ข้าพเจ้า นัตถิเม สะระณัง อัญญัง ที่พึ่งอย่างอื่นของข้าพเจ้าไม่มี ธัมโม เม สะระณัง วะรัง พระธรรมเป็นที่พึ่งอันประเสริฐของข้าพเจ้า เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ โสตถิเม โหตุ สัพพะทา ขอความสวัสดีจงมีแก่ข้าพเจ้า นัตถิเม สะระณัง อัญญัง ที่พึ่งอย่างอื่นของข้าพเจ้าไม่มี สังโฆ เม สะระณัง วะรัง พระสงฆ์เป็นที่พึ่งอันประเสริฐของข้าพเจ้า เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ โสตถิเม โหตุสัพพะทา ขอความสวัสดีจงมีแก่ข้าพเจ้า พลังของสันติวิธี ประวัติศาสตร์ทั่วทุกมุมโลกเต็มไปด้วยเรื่องราวความสำเร็จของสันติวิธี สันติวิธีประสบผลสำเร็จได้มิใช่เพราะคู่กรณีเกิดใจอ่อน มีเมตตาสงสารผู้ใช้สันติวิธี หรือเพราะ พลังของสันติวิธีมี ๒ ประการคือ ๑ . พลังทางการเมือง พลังของสันติวิธีอยู่บนพื้นฐานความจริงที่ว่า อำนาจเกิดจากการยอมรับและยินยอมเชื่อฟัง จะโดยสมัครใจหรือจำยอมก็แล้วแต่ บุคคลหรือระบอบใดจะมีอำนาจได้ สันติวิธีมีพลังตรงที่มันสามารถลดทอนอำนาจของบุคคลหรือระบอบที่ทรงอำนาจได้ โดยเพียงแต่ประชาชนเพิกถอนการยินยอมเชื่อฟังหรือปฏิเสธที่จะให้ความร่วมมือ ผู้ใช้สันติวิธีอาจเป็นฝ่ายปฏิเสธที่จะยินยอมเชื่อฟังโดยลำพังฝ่ายเดียว หรือกระตุ้นให้ฝ่ายที่สามร่วมมือในการเพิกถอนการยินยอมเชื่อฟังด้วยก็ได้ ฝ่ายที่สามอาจได้แก่ นอกจากการลดทอนอำนาจของคู่กรณีแล้ว สันติวิธียังมีพลังตรงที่มันสามารถเพิ่มพูนอำนาจให้แก่ฝ่ายที่ใช้สันติวิธีด้วย กล่าวคือทำให้ประชาชนทั่วไปเปลี่ยนจากการ ๒ . พลังทางใจ พลังทางการเมืองของสันติวิธีดังกล่าวมาเป็นพลังที่เกิดจากการแสดงออกในเชิงปฏิเสธ ( เช่น การปฏิเสธที่จะเชื่อฟัง และปฏิเสธที่จะใช้ความรุนแรง ) แต่ยังมีพลังอีก สำหรับคนเป็นอันมาก สันติวิธีมิใช่เป็นเพียงยุทธวิธีในการต่อสู้กับผู้มีอำนาจ หากเป็นการกระทำที่ออกมาจากชีวิตด้วยจิตใจที่ใฝ่อหิงสธรรม คือการไม่คิดเบียดเบียนมุ่งร้าย สันติวิธีในแง่นี้จึงมิได้มีความหมายโดยนัยลบ คือการไม่ใช้ความรุนแรงเท่านั้น แต่ยังมีนัยบวกคือการตั้งมั่นในความรักและความปราถนาดี แรงบันดาลใจอีกประการหนึ่ง ใจที่ปรารถนาดี ใบหน้าที่แย้มยิ้ม ริมฝีปากที่อำนวยพรด้วยเสียงเพลงและบทสวด มือที่หยิบยื่นดอกไม้และผ้าเย็นให้ ตลอดจนการยืนหยัดในประเด็นที่ชอบธรรม มั่นคง ที่สำคัญก็คือใจที่เปี่ยมด้วยคุณภาพดังกล่าวยังมีผลทางใจต่อฝ่ายคู่กรณี ทั้งนี้เพราะกิริยาภายนอกและภาวะภายในที่เป็นมิตรดังกล่าว ถึงที่สุดแล้วย่อมสามารถทำลายอคติ ความเปลี่ยนแปลงทางด้านความรู้สึกนึกคิดดังกล่าวมักเกิดขึ้นเป็นพิเศษกับฝ่ายคู่กรณี ( เช่นทหารหรือตำรวจ ) ที่ถูกส่งให้มาประจันหน้ากับผู้ที่ใช้สันติวิธี การเผชิญหน้า อย่างไรก็ตามบ่อยครั้งที่การปราบปรามด้วยความรุนแรงได้เกิดขึ้น จนมีผู้บาดเจ็บล้มตาย แต่นั่นมิอาจถือได้ว่าเป็นความล้มเหลวของสันติวิธี ตรงกันข้ามกลับเป็นจุดเริ่มต้น นี้คือเหตุผลที่ทำให้ระบอบถนอม - ประภาพต้องล้มพังครืนหลังจากเหตุการณ์ ๑๔ ตุลา เช่นเดียวกับรัฐบาลของพลเอกสุจินดาจากเหตุการณ์พฤษภาหฤโหด ระบอบทักษิณจะพบกับกาลวิบัติเช่นกันหากขืนใช้ความรุนแรงกับประชาชน ตราบใดที่ประชาชนยังมั่นคงในสันติวิธี ไม่ตอบโต้ด้วยความรุนแรงและยึดมั่นใน มีผู้กล่าวไว้ว่า หากอยากรักษาไมตรีกับใคร ก็อย่าคุยเรื่องการเมือง เพราะลักษณะของการเมืองที่เป็นอยู่ในปัจจุบันมักจะทำให้เกิด "คู่" ความขัดแย้งที่เห็นแตกต่างกัน วิธีการต่อไปนี้สามารถช่วยให้เรามีสภาพจิตใจและร่างกาย ที่ไปพ้นจากความเครียดความทุกข์ ที่เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองได้ หากทดลองปฏิบัติกันดู คือ ๑ . เปิดใจกว้าง ไม่มองผู้ที่เห็นต่างจากเราเป็นศัตรู คนเรานั้นเห็นต่างกันได้ จึงเป็นธรรมดาที่มีบางคนหรือหลายคนยังนิยมชมชื่นคนที่เราไม่ชอบ การที่เขาเห็นต่างจากเราเพราะได้รับข้อมูลต่างจากเรา หรือเพราะมีเกณฑ์วัด ขอให้ระลึกว่า เขาอาจเห็นต่างจากเราในเรื่องนี้ แต่เรื่องอื่นอาจเห็นเหมือนกับเรา และเรื่องที่เห็นเหมือนกันนั้นอาจมีมากกว่าเรื่องที่เห็นต่างกันก็ได้ ๒ . มองให้ไกล แล้วช่องว่างจะลดลง แม้สองฟากถนนจะห่างกัน แต่เมื่อมองไกลสุดสายตา ทั้งหมดก็ไปบรรจบที่จุดเดียวกัน ฉันใดก็ฉันนั้น วันนี้เรากับเขาอาจอยู่คนละมุม แต่พรุ่งนี้เรากับเขาอาจร่วมมือร่วมใจ อย่าลืมว่าถึงอย่างไรเขาก็เป็นคนไทยเช่นเดียวกับเรา มิหนำซ้ำบางคนก็เป็นคู่รักและผู้มีพระคุณกับเรา บุคคลที่เป็นชนวนให้เกิดความเห็นแตกต่างกันอย่างเอาเป็นเอาตาย ๓ . เอาคู่ตรงข้ามออกจากใจบ้าง อย่าให้คู่ตรงข้ามที่เราไม่ชอบ ไม่เห็นด้วย ยึดครองจิตใจของเรา จนไม่มีที่ว่างให้กับเรื่องอื่น ๆ ที่สำคัญเลย ชีวิตเรายังมีอีกหลายเรื่องที่สำคัญ เอาเขาออกไปจากใจ ข่าวสารการเมืองจากหนังสือพิมพ์ วิทยุ หรือโทรทัศน์ เป็นสิ่งที่เราควรสนใจก็จริงอยู่ แต่อย่าเสียเวลากับข่าวเหล่านั้น จนไม่เป็นอันทำอย่างอื่น อย่าลืมว่าการเมืองไม่ใช่ ๔ . แผ่เมตตาให้คู่ตรงข้ามบ้าง ความโกรธเกลียดไม่เป็นผลดีแก่จิตใจของเรา ทุกครั้งที่เรารู้สึกโกรธเกลียด มีจิตปรารถนาร้ายต่อใคร คนแรกที่ถูกทำร้ายคือเรา ความโกรธเกลียดนั้นทำร้ายเราก่อนที่จะ ๕ . ผ่อนคลายด้วยลมหายใจ เมื่อมีความเครียดหรือรู้สึกโกรธเกลียด ลองดับความเร่าร้อนด้วยลมหายใจดูบ้าง โดยหายใจเข้าลึก ๆ ช้า ๆ หายใจออกยาว ๆ ช้า ๆ น้อมใจมาอยู่ที่ลมหายใจทั้งเข้า วิธีนี้ทำได้ทุกที่ ระหว่างชุมนุมก็ได้ ดูทีวี หรือระหว่างนั่งรถก็ได้ หรือระหว่างที่กำลังฟังคนที่เห็นต่างจากเราก็ได้ วิธีนี้นอกจากจะช่วยให้จิตใจผ่อนคลาย หายเร่าร้อนแล้ว ๖ . พักผ่อนให้เต็มที่ อย่าให้การเมืองแย่งเวลาของการพักผ่อนและนอนหลับอย่างเต็มที่ การอดนอนอย่างสะสมจะทำให้สมองตื้อและเครียด หงุดหงิดฉุนเฉียวได้ง่าย เรื่องเล็กอาจกลายเป็น นอกจากการพักกายแล้ว ก็ควรพักใจด้วย โดยการปล่อยวางจากเรื่องที่เคร่งเครียดบ้าง หรือถอนตัวออกจากเหตุการณ์ที่วุ่นวายสักระยะหนึ่ง จะใช้ลมหายใจช่วยด้วยก็ได้
พลังของประชาชนมิได้อยู่ที่พละกำลังหรืออาวุธ แต่อยู่ที่ปฏิบัติการสันติวิธี สันติวิธีนอกจากจะทำให้การต่อสู้ของประชาชนมีความชอบธรรมแล้ว ยังสามารถเรียก ด้วยเหตุนี้จึงมีความจำเป็นอย่างมากที่ผู้ชุมนุมจะยึดมั่นในสันติวิธีอย่างเคร่งครัด โดยปฏิบัติดังนี้ ๑ . ไม่พกพาอาวุธหรือสิ่งที่เป็นอาวุธได้ เช่น มีดพก คัตเตอร์ พึงระลึกว่าอาวุธเหล่านี้อาจเป็นข้ออ้างในการสลายการชุมนุมได้ ๒ . ไม่ควรดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ เช่น เหล้า เบียร์ ไวน์ ทั้งก่อนและระหว่างการชุมนุม เพราะอาจทำให้ขาดสติและการยับยั้งชั่งใจ ๓ . ไม่มองผู้ที่เห็นต่างจากเราเป็นศัตรูหรือฝ่ายตรงข้าม ปฏิบัติกับทุกคนรวมทั้งเจ้าหน้าที่ตำรวจด้วยความสุภาพ ๔ . ใช้ถ้อยคำที่สุภาพกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ ชี้แจงด้วยเหตุผลกับผู้ที่เห็นต่างจากเรา และเดินหนีห่างหากอีกฝ่ายชวนทะเลาะวิวาทหรือส่งเสียงดัง ๕ . อยู่ในความสงบหรือนั่งลงทันทีเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน เช่น มีการชกต่อยหรือทะเลาะวิวาทกัน ไม่ควรเข้าไปมุงดูหรือลุกฮือเข้าร่วม ควรปล่อยให้เจ้าหน้าที่ ๖ . หากเห็นผู้น่าสงสัยว่าจะมาก่อกวนแทรกตัวอยู่ในที่ชุมนุม ควรแจ้งให้เจ้าหน้าที่หรือผู้รักษาความปลอดภัยทราบเพื่อจับตาดูเป็นพิเศษ ๗ . อดทนต่อการยั่วยุจากผู้ที่ต้องการก่อกวนการชุมนุม มีการตักเตือนไม่ให้ผู้ร่วมชุมนุมลุแก่โทสะหรือตอบโต้ด้วยถ้อยคำและการกระทำที่รุนแรง ๘ . มีการดูแลซึ่งกันและกันหากมากันเป็นกลุ่ม รวมทั้งมีการนัดแนะล่วงหน้าว่าจะติดต่อกันอย่างไรหากพลัดหลงหรือมีเหตุฉุกเฉินเกิดขึ้น ๙ . บอกกล่าวให้เพื่อน ๆ ในกลุ่มทราบเมื่อออกไปทำกิจส่วนตัวชั่วคราว เช่น ไปซื้อน้ำหรือเข้าห้องน้ำ ๑๐ . พร้อมเพรียงกันให้ความร่วมมือและปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้นำการชุมนุมบนเวทีหรือผู้ปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง สันติอาสา สันติอาสาเป็นกลุ่มอาสาสมัครที่เข้าร่วมการชุมนุมเพื่อเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรี ทักษิณ ชินวัตร ลาออกจากตำแหน่ง ด้วยเหตุผลเรื่องการขาดทางจริยธรรมของผู้นำทางการเมือง ข้อปฏิบัติของสันติอาสา • การให้สติและเป็นตัวอย่างแก่ผู้เข้าร่วมการชุมนุม เมื่อเผชิญเหตุการณ์ความวุ่นวาย อาทิ การนั่งลงอย่างสงบ การเตือนสติผู้ร่วมชุมนุมให้อยู่ในความสงบ • ปฏิบัติต่อผู้เข้าร่วมการชุมนุม เจ้าหน้าที่ตำรวจ รวมถึงผู้ที่เห็นต่างด้วยความสุภาพ • ติดป้ายสัญลักษณ์ " สันติอาสา " เมื่อเข้าร่วมการชุมนุมและแจ้งให้เพื่อนทราบเมื่อออกจากที่ชุมนุม การเข้าร่วมเป็นสมาชิกสันติอาสา ท่านสามารถสมัครเป็นสมาชิกสันติอาสาและเข้าร่วมกิจกรรมได้ที่ชุมนุมโดยสามารถติดตามข้อมูลข่าวสารของสันติอาสาได้ที่ www.budnet.org www.semsikkha.org ร่วมเรียกร้อง ให้ผู้นำถือคติที่ว่า |